# تقویم فصلی

نوروز، رمضان، یلدا و محرم برای مدل‌های سنجش، «شکست روند» نیستند؛ فصل‌اند. ادپیکس این رویدادها را به‌صورت تقویم‌آگاه نگه می‌دارد و به مدل مارکتینگ میکس و آزمون‌های لیفت می‌دهد تا موج فصلی به حساب کمپین شما نوشته نشود.

## مسئله‌ای که تقویم حل می‌کند

مدل‌های سنجش بازاریابی یاد می‌گیرند فروش شما معمولا چه شکلی است و بعد انحراف از آن شکل را توضیح می‌دهند. حالا فرض کنید هفتهٔ منتهی به نوروز، فروش دو برابر می‌شود و شما همان هفته بودجهٔ یک کانال را هم بالا برده‌اید. مدلی که نوروز را نمی‌شناسد، فقط یک چیز می‌بیند: جهش. و آن جهش را به تنها چیزی که در همان هفته تغییر کرده — بودجهٔ شما — نسبت می‌دهد.

نتیجه‌اش عددی از ROI است که ماه‌ها تصمیم بودجه را غلط هدایت می‌کند. برعکسش هم درست است: کمپینی که در محرم اجرا شده، ضعیف‌تر از واقع به نظر می‌رسد، چون سطح عمومی خرید در آن روزها پایین‌تر است.

تقویم فصلی همین را می‌بندد. هر رویداد نام‌دار برای مدل **کنترل** می‌شود: مدل جداگانه یاد می‌گیرد نوروز چقدر بالا می‌برد، محرم چقدر پایین می‌آورد و رمضان الگوی خرید را چطور جابه‌جا می‌کند — و آن مقدار در سهم فصل می‌ماند، نه در سهم کانال پولی.

## چه رویدادهایی از پیش هست

ادپیکس با یک مجموعهٔ پیش‌فرض برای بازار ایران می‌آید. هر رویداد سه چیز دارد: تقویمی که با آن حساب می‌شود، طول پنجره‌اش، و در صورت وجود، یک دورهٔ «خیز» پیش از خودش برای خریدی که زودتر شروع می‌شود.

| رویداد | تقویم | طول | خیز پیش از رویداد | دسته |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| نوروز | جلالی | ۵ روز | ۲۱ روز | `surge` |
| سیزده‌بدر | جلالی | ۱ روز | — | `neutral` |
| بازگشایی مدارس (مهر) | جلالی | ۱ روز | ۱۴ روز | `surge` |
| شب یلدا | جلالی | ۱ روز | ۷ روز | `surge` |
| رمضان | قمری | ۳۰ روز | — | `pattern` |
| عید فطر | قمری | ۲ روز | ۱۰ روز | `surge` |
| عید قربان | قمری | ۱ روز | — | `surge` |
| محرم و عاشورا | قمری | ۲ روز | — | `suppressed` |
| اربعین | قمری | ۱ روز | — | `suppressed` |

دستهٔ هر رویداد فقط توصیف است، نه دستور: `surge` یعنی معمولا فروش بالا می‌رود، `suppressed` یعنی پایین می‌آید، `pattern` یعنی الگو جابه‌جا می‌شود بی‌آنکه لزوما حجم عوض شود. **اندازه و جهت واقعی هر رویداد را خود مدل از داده‌های شما یاد می‌گیرد**؛ اگر نوروز برای کسب‌وکار شما فصل خلوت باشد، مدل همان را یاد می‌گیرد.

### خیز پیش از رویداد

عدد ستون خیز، همان چیزی است که تجربهٔ خرده‌فروشی می‌گوید: خرید نوروز از سه هفته قبل شروع می‌شود، نه صبح روز اول. ادپیکس این دوره را به‌صورت یک شیب صعودی می‌سازد که هرچه به روز رویداد نزدیک‌تر می‌شود قوی‌تر است، تا مدل بتواند اوج پیش از تعطیلات را از خودِ تعطیلات جدا کند.

### تاریخ‌های شمسی و قمری

رویدادهای جلالی هر سال تقریبا روی همان تاریخ میلادی می‌افتند. رویدادهای قمری هر سال حدود **۱۱ روز** زودتر جابه‌جا می‌شوند و گاهی یک رویداد در یک سال میلادی دو بار یا اصلا رخ نمی‌دهد. ادپیکس تاریخ میلادی هر رخداد را برای هر سال — گذشته یا آینده — خودش حساب می‌کند، پس تقویم بدون نگهداری سالانه به‌روز می‌ماند.

اگر تاریخ رسمی یک سال با تاریخ محاسبه‌شده فرق کند، همان سال به‌صورت استثنا با تاریخ دقیق تثبیت می‌شود و بقیهٔ سال‌ها دست‌نخورده می‌مانند.

## اثرش را کجا می‌بینید

تقویم صفحهٔ مستقلی در پنل شما ندارد؛ اثرش داخل دو ابزار سنجش دیده می‌شود.

**در [مدل مارکتینگ میکس](analytics/marketing/run-an-mmm)** — در نمودار «چه چیزی تبدیل ها را پیش برد (خط پایه در برابر کانال های پولی)»، موج نوروز یا افت محرم داخل لایهٔ «خط پایه» می‌نشیند، نه روی سهم کانال‌های پولی. اگر هفته‌های تعطیلات را نگاه کنید و ببینید خط پایه بالا رفته ولی سهم کانال‌ها تقریبا ثابت مانده، تقویم دقیقا همان کاری را کرده که باید. ROI و ROI نهایی هم به همان نسبت پاک‌تر می‌شوند.

**در [آزمون‌های لیفت](analytics/marketing/run-a-lift-test)** — اگر پنجرهٔ آزمون شما روی یک رویداد بیفتد، آن رویداد به‌عنوان کنترل بیرونی وارد ساخت ضدواقعیت می‌شود. یعنی خط چین «ضدواقعیت» خودش هم در روزهای نوروز بالا می‌رود، و لیفت شما نسبت به همان سطح بالاتر سنجیده می‌شود. بدون این، هر اقدامی که چند روز مانده به نوروز اجرا می‌شد، یک «موفقیت» جعلی می‌ساخت.

فقط رویدادهایی که واقعا در بازهٔ مدل یا پنجرهٔ آزمون رخ داده‌اند وارد محاسبه می‌شوند؛ بقیه کنار گذاشته می‌شوند تا مدل بی‌جهت شلوغ نشود.

> **گزارش‌های روزمره تغییری نمی‌کنند**
>
> تقویم فصلی هیچ عددی را در گزارش‌های معمول — جذب ترافیک، تعامل، تجارت الکترونیک — تصحیح یا هموار نمی‌کند. آن گزارش‌ها همان چیزی را نشان می‌دهند که واقعا رخ داده. تقویم فقط ورودی دو مدلی است که ادعای علیت دارند.

## اگر فصل کسب‌وکار شما در فهرست نیست

تقویم را مدیر پلتفرم ادپیکس نگه می‌دارد و رویدادهای پیش‌فرض روی همهٔ دارایی‌ها اعمال می‌شوند. ولی بعضی فصل‌ها مال یک کسب‌وکار خاص‌اند: حراج سالانهٔ خودتان، تعطیلی خط تولید، یک قطعی طولانی، یک موج گرما که فروش کولر را می‌ترکاند.

از پشتیبانی بخواهید آن را اضافه کند و این سه چیز را همراه درخواست بفرستید:

- **نام و ماهیت رویداد** — تکرارشونده است یا یک‌باره.
- **تاریخ‌های دقیق** — برای رویداد یک‌باره، روز شروع و پایان؛ برای رویداد تکرارشونده، روز و ماه در تقویمی که با آن حساب می‌شود.
- **دورهٔ خیز**، اگر خرید از چند روز قبل شروع می‌شود.

این رویداد می‌تواند فقط به دارایی شما محدود شود تا مدل بقیهٔ مشتریان را شلوغ نکند. بعد از اضافه‌شدن، **اجرای بعدی** مدل یا آزمون آن را می‌بیند؛ نتایج قبلی بازنویسی نمی‌شوند، پس اگر می‌خواهید اثرش را ببینید یک اجرای تازه بگیرید.

## پرسش‌های پرتکرار

### تقویم فصلی روی گزارش‌های روزمره هم اثر می‌گذارد؟

نه. جذب ترافیک، تعامل، تجارت الکترونیک و بقیهٔ گزارش‌ها عددهای خام همان بازه را نشان می‌دهند و تقویم را نمی‌خوانند. تقویم فقط ورودی دو مدل سنجش است — مدل مارکتینگ میکس و آزمون‌های لیفت.

### خودم می‌توانم رویداد اضافه کنم؟

تقویم را مدیر پلتفرم ادپیکس اداره می‌کند، نه پنل کاربر. اگر کسب‌وکار شما فصلی دارد که در فهرست نیست — یک حراج سراسری، تعطیلی تولید، یک رویداد یک‌باره — از پشتیبانی بخواهید آن را اضافه کند؛ می‌شود آن را فقط به دارایی شما محدود کرد.

### تاریخ‌های قمری هر سال جابه‌جا می‌شوند؛ باید هر سال دستی واردشان کرد؟

نه. رویدادهای قمری سالانه حدود ۱۱ روز زودتر می‌افتند و ادپیکس تاریخ میلادی هر سال را خودش حساب می‌کند. فقط وقتی دخالت لازم است که تاریخ رسمی امسال با تاریخ محاسبه‌شده فرق کند؛ آن سال به‌صورت استثنا تثبیت می‌شود.

## مطالب مرتبط

- [اجرای مدل مارکتینگ میکس](https://docs.adpix.io/fa/analytics/marketing/run-an-mmm/)
- [اجرای آزمون لیفت](https://docs.adpix.io/fa/analytics/marketing/run-a-lift-test/)
- [مارکتینگ میکس یا لیفت — کدام را اجرا کنید](https://docs.adpix.io/fa/analytics/marketing/mmm-vs-lift/)

---

[مستندات](https://docs.adpix.io/fa/analytics/marketing/seasonality-calendar/) · AdPix